Avrupa Birliği’nin Schengen Bölgesi için belirlediği 180 gün içinde en fazla 90 gün kalış kuralı, nakliye sektöründe ciddi bir krize yol açtı. Sınır kapılarında, yükleme ve boşaltma sürelerinin her geçen gün uzaması nedeniyle 90 günlük süreyi aşan binlerce tır şoförü, Avrupa’nın çeşitli yerlerinde cezai yaptırımlarla karşılaşmakta. Kapıkule, İpsala ve Hamzabeyli sınır kapılarında her gün yaklaşık 2 bin tır çıkış yaparken, 5 binden fazla tır bu noktalarda giriş için bekliyor. Dün itibarıyla 300’den fazla tırın Bulgaristan’a girişi engellendi. Polonya ve İtalya gibi birçok Avrupa ülkesinde Türk tır şoförleri, polisler tarafından ters kelepçelenerek gözaltına alınmakta ve deport edilmektedir. Avrupa’nın farklı bölgelerindeki tampon alanlarda ise çok sayıda tır mahsur kalmış durumda. Yaşanan sorunlara tepki gösteren tır şoförleri ve Uluslararası Nakliyeciler Derneği (UND) Başkanı Şerafettin Aras, sıkıntılarını ve çözüm taleplerini dile getirdi.
Uluslararası Nakliyeciler Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Şerafettin Aras, “Uluslararası yük taşıyan sürücülere turistlerle aynı kalış süresi kısıtlaması uygulanamaz. Bizim sürücülerimiz tatil amacıyla Avrupa’ya gitmiyor. Onlar fabrikanın üretimde kullandığı malzemeleri, marketlerin raflarına ulaşacak ürünleri ve üreticilerin siparişlerini taşımaktadır. Yükünü teslim ettikten sonra ülkesine dönüyor ve yeni bir yükle tekrar yola çıkıyor. Çünkü bu onların mesleği” dedi. Uygulamanın Türkiye ile Avrupa arasındaki ticareti de olumsuz etkileyeceğine vurgu yapan Aras, Avrupa Komisyonu’nun verilerine göre Türkiye ile AB arasındaki mal ticaretinin 2025 yılında 217,6 milyar avroya ulaşacağını belirtti. Türkiye’nin AB’den 114,3 milyar avroluk mal aldığını ve AB’ye ise 103,3 milyar avroluk mal sattığını ifade eden Aras, “Sürücülerimizin yolunu kestiğinizde kendi ürünlerinizi müşterilerine ulaştıran taşımacılığı da durdurmuş oluyorsunuz. Kendi üreticinizin ve ihracatçınızın önüne engel koyuyorsunuz. Biz ayrıcalık talep etmiyoruz. Kalıcı düzenlemeler yapılana kadar sürücülerin sınır kapılarında geri çevrilmesini önleyecek acil kolaylıklar sağlanmalı. Profesyonel sürücülere mesleklerine uygun kalış süresi tanımlanmalıdır” şeklinde çağrıda bulundu.
Avrupa’ya yapılan bir seferin gidiş-dönüş süresinin dinlenme ile yükleme-boşaltma süreleri dahil en az 15 günü bulduğunu dile getiren tır şoförü Mensur Diyanat, “Her seferde 90 günlük kalış süremizden 15 gün eksiliyor. Birkaç sefer gerçekleştirdikten sonra oturum süremiz doluyor ve Bulgaristan sınırından geri çevriliyoruz. Sonrasında vize randevusu almak istediğimizde ise randevu bulmakta zorlanıyoruz ve bu durumda altı ay işsiz kalabiliyoruz. Biz turist değiliz; taşımacılık yapıyoruz. Diğer ülkelerin tır şoförleri kolaylıkla çalışırken Türk tır şoförleri sürekli zorluklarla karşılaşıyor. Şimdi Avrupa’da polisler tarafından pasaportuna deport uygulanan tır şoförleri işsiz kalacak” şeklinde konuştu.
Yaklaşık altı gündür sınır kapılarında bekleyen ve yalnızca Kapıkule’de 2 binin üzerinde tır bulunduğunu belirten tır şoförü Murat Haliloğlu, “Avrupa ülkelerinde uygulanan 90 günlük oturum sınırlaması ticari taşımacılık yapan biz şoförlerin işlerini sürdürmesini zorlaştırıyor. Biz Avrupa’ya turist olarak gitmiyoruz; gıda, ilaç, tekstil ve otomotiv parçaları gibi pek çok ürünü taşıyarak ülkeler arasındaki ticaretin devamını sağlıyoruz. Fakat Türk plakalı araçlar geri çevriliyor; taşıdığımız ürünler sınır kapılarında beklemek zorunda kalıyor. Bu durum biz tır şoförlerini mağdur etmekte olup aynı zamanda hem Türkiye’nin hem de Avrupa’nın ticari akışını olumsuz etkilemektedir. Ticari taşımacılık yapan ve sigortaları Türkiye’de yatırılan tır şoförlerine özel bir vize veya hizmet pasaportu düzenlenmesi gerekmektedir” ifadelerini kullandı.
